از مدار قطبی تا ریشه‌های پارسی؛ روایتی از همدلی، هویت و ساختن خانه‌ای مشترک در گفتگو با علی مبلی
علی مبلی، از بنیان‌گذاران جامعه ایرانیان در ایسلند، در گفتگویی صمیمانه از شکل‌گیری انجمن، رؤیای پیوند دادن فرهنگ ایران و ایسلند، تلاش برای حفظ زبان مادری نسل‌های آینده و ضرورت همبستگی ایرانیان در سرزمین جدید سخن می‌گوید.
در میان بادهای خنک اقیانوس اطلس شمالی و چشم‌اندازهای آرام ایسلند، جامعه‌ای پویا از ایرانیان زندگی می‌کنند؛ مردمانی که فرسنگ‌ها دور از زادگاه خود، همچنان دل در گرو حفظ ریشه‌های فرهنگی و ساختن آینده‌ای بهتر دارند.
جامعه ایرانیان در ایسلند با شعار معنادار «پل میان ایران و ایسلند» فعالیت می‌کند. اما این پل چگونه از یک ایده به واقعیت تبدیل شد؟ برای شنیدن روایت شکل‌گیری این نهاد مدنی و آشنایی با چشم‌انداز و اهداف آن، پای صحبت‌های علی مبلی، از بنیان‌گذاران این حرکت، نشسته‌ایم.
تولد یک رؤیا در سرمای مارس
شروع هر حرکت ماندگاری به جسارت در برداشتن نخستین گام نیاز دارد. ایده تأسیس یک تشکل رسمی، حاصل هم‌فکری و دغدغه مشترک میان ایرانیانی بود که ضرورت وجود یک پایگاه جمعی و مستقل را احساس می‌کردند.
علی مبلی درباره آغاز این مسیر می‌گوید:
«جرقه اصلی با پیگیری‌های آقای فرتومی شکل گرفت؛ ایشان چند باری ضرورت ایجاد چنین انجمنی را با جمعی از دوستان در میان گذاشتند و وقتی دیدیم زمینه برای اقدام مهیاست، دست به دست هم دادیم تا کار را از قالب حرف خارج کنیم. در ماه مارس نخستین نشست رسمی شکل گرفت؛ اساسنامه را تدوین کردیم، هیئت‌مدیره مشخص شد و با تحویل مدارک به اداره آمار و ثبت ایسلند (Hagstofa)، مسیر رسمی شدن کلید خورد.
هدف ما از همان ابتدا روشن بود: ساختن جاده‌ای دوطرفه؛ هم برای آنکه فرهنگ، ادبیات و نجابت ایرانی را به جامعه ایسلند معرفی کنیم و هم اینکه فضایی امن برای رشد و بالندگی هموطنانمان در این خاک تازه فراهم آوریم.»
پلی برای زندگی روزمره؛ از زبان مادری تا آزمون رانندگی
برای بنیان‌گذاران انجمن، فعالیت مدنی تنها یک مفهوم انتزاعی نیست؛ بلکه در پاسخ به نیازهای واقعی زندگی روزمره معنا پیدا می‌کند. از کودکان نسل دوم مهاجران که شایسته‌اند زبان مادری خود را بیاموزند تا تازه‌واردانی که با مسائل اداری، اجتماعی و حقوقی روبه‌رو هستند.
مبلی با تأکید بر این دغدغه‌ها می‌گوید:
«پل بودن یعنی توانمندسازی هموطنان. برای کودکانمان پیگیر برگزاری کلاس‌های زبان فارسی شدیم تا پیوندشان با زبان مادری نگسلد. در کنار آن، ارتباطاتی را دنبال می‌کنیم تا در مرکز آزمون فروم‌هری (Frumherji)، امکان برگزاری آزمون‌های آیین‌نامه رانندگی به زبان فارسی فراهم شود؛ زیرا باور داریم تسلط بر قوانین و مهارت‌ها، کلید استقلال فردی در این کشور است.
در همین مسیر، وب‌سایت سه‌زبانه انجمن (فارسی، ایسلندی و انگلیسی) که با همت و تلاش آقای علی سلیمانی پا گرفت، مثل یک پنجره شفاف عمل می‌کند؛ هموطنان از حقوق، مزایا و اخبار آگاه می‌شوند و ایسلندی‌ها نیز نظاره‌گر ظرفیت‌های ارزشمند ما هستند.»
گذر از تفرقه؛ رؤیای یکدلی زیر یک سقف
مسیر فعالیت‌های جمعی در جوامع مهاجر همیشه هموار نیست. یکی از چالش‌های پیش‌روی جامعه ایرانیان، هم‌زمانی در ثبت تشکل‌ها و شکل‌گیری دوگانگی‌هایی بود که بخشی از انرژی و ظرفیت جامعه را تحت تأثیر قرار داد.
علی مبلی با نگاهی آشتی‌جویانه و امیدوارانه به این چالش می‌نگرد:
«انکار نمی‌کنم که موازی‌کاری‌ها و ثبت‌های هم‌زمان، مانعی در برابر همبستگی کامل شد و دلخوری‌هایی ایجاد کرد؛ اما نگاه ما به فرداست نه به گذشته. ما همچنان با دلی باز پیگیر ادغام، گفتگو و همگرایی هستیم.
آرزوی ما این است که تمام سلیقه‌ها زیر یک چتر واحد گرد هم آیند؛ انجمنی با حداکثر مشارکت ممکن، که در مهم‌ترین رویدادهای اجتماعی و فرهنگی ایسلند با افتخار پرچم‌دار نام ایران باشد و روزهای دشوار مهاجرت را برای تک‌تک ایرانیان این جزیره هموار کند.»
مرهم باشیم، نه رنج؛ ندایی از اعماق تاریخ و فرهنگ
بخش پایانی سخنان علی مبلی، پیامی خطاب به همه ایرانیانی است که روزهای دوری از وطن را سپری می‌کنند؛ دعوتی به بازگشت به ریشه‌های فرهنگی، همدلی و کنار گذاشتن اختلاف‌ها.
او در این باره می‌گوید:
«فشارها، جفاها و آسیب‌های سال‌های گذشته متأسفانه دوری و جدایی میان ما انداخته است. اما اگر می‌خواهیم روح‌های خسته‌مان آرام گیرد و رخت غربت سبک شود، باید به یاد بیاوریم از چه آب‌وخاکی برخاسته‌ایم.
ما فرزندان سرزمینی هستیم که دادگری را با استوانه حقوق بشر کوروش بزرگ به جهان هدیه داد؛ زاده فرهنگ عاشقانه‌ای چون شیرین و فرهاد و حکمت انسان‌دوستانه حافظ، سعدی و مولانا.
در طول قرن‌ها، ایرانی همیشه مرهم دردها بوده است نه نمک روی زخم. اگر این گوهر درخشان اصالت را به یاد بیاوریم، هیچ تفرقه‌ای پایدار نمی‌ماند و در همین جزیره دوردست، دست در دست هم، قله‌های همدلی و پیروزی را فتح خواهیم کرد.»
درباره این گفتگو
این گفتگو روایتی از شکل‌گیری جامعه ایرانیان در ایسلند، اهداف فرهنگی و اجتماعی آن و چشم‌انداز بنیان‌گذاران برای آینده جامعه ایرانیان در این کشور است؛ چشم‌اندازی که بر پایه حفظ هویت، مشارکت اجتماعی و همبستگی شکل گرفته است.
نویسنده: بخش خبر و رسانه جامعه ایرانیان در ایسلند
تاریخ: ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶